BÀI CHÒI QUẢNG TRỊ

 NGHỆ THUẬT CUỐN HÚT NGƯỜI CHƠI

Cái Thị Vượng-Bảo tàng Quảng Trị

     Bài chòi là một loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian ra đời từ rất lâu ở khu vực duyên hải miền Trung Trung Bộ, trong đó có Quảng Trị. Tại hầu hết các làng Việt cổ truyền trên địa bàn Quảng Trị từ những năm 1945 trở về trước đều tồn tại một hình thức giải trí vào dịp tết - đó là đánh bài tới. Bài tới là một trò chơi giải trí chủ yếu giành cho các phụ nữ ở độ tuổi trung niên trở lên ngồi đánh trên các sạp chiếu và chỉ mang tính chất nhỏ lẽ trong từng gia đình. Về sau, đánh bài tới tại một số làng quê đã phát triển lên một bước mới về quy mô và cách thức, các làng đã cho dựng chòi phía trước sân đình, sân chợ để tổ chức hội bài chòi, cờ chòi trong các dịp xuân đến, thu hút mọi lứa tuổi trong cộng đồng làng gia cuộc chơi. Từ đây, bài chòi thực sự trở thành ngày hội của cộng đồng làng và được dân gian gọi là Hội bài chòi.

Từ đó bài chòi đã trở thành trò chơi dân gian lành mạnh và có sức hấp dẫn mạnh mẽ, cuốn hút công chúng nhất là các tầng lớp bình dân, nhân dân lao động tại các địa phương và đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân Quảng Trị và khắp cả các tỉnh miền Trung ngày trước. Vậy điều gì khiến cho người dân Quảng Trị lại đam mê bài chòi đến như vậy? Lý giải cho vấn đề này chúng tôi thiết nghĩ đó không chỉ là những đặc trưng, giá trị văn hóa của bản thân bài chòi mà còn cả nghệ thuật bài chòi Quảng Trị.

1.     Đặc trưng cơ bản trong hội bài chòi dân gian Quảng Trị

- Bài chòi là trò chơi dân gian, bình dân lành mạnh mang tính văn nghệ, giải trí, thu hút mọi tầng lớp nhân dân từ người già đến trẻ nhỏ, thanh niên nam nữ trong vùng kể cả những người khách qua đường. Họ tập trung đến đây để thử vận hên xui đầu năm, việc ăn hay thua là yếu tố không đáng kể. Từ đó bất kỳ ở đâu có hội bài chòi cũng thu hút nhiều người không chỉ đến chơi mà còn thưởng thức những tài nghệ của người chạy bài/ người hô thai từ đó bài chòi trở thành ngày hội của nhân dân trong vùng.  

- Từ tài nghệ của người chạy bài/ người hô thai, bài chòi đã trở thành phương tiện truyền tải những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông cho các thế hệ, đó là các câu ca dao, tục ngữ, các tích truyện có nội dung về tình yêu quê hương đất nước, yêu làng xóm, đạo hiếu với ông bà tổ tiên, nghĩa tình sâu đậm vợ chồng ... Đây là các lời dạy, lời chỉ bảo của cha ông truyền qua bao thế hệ. Đây chính là mấu chốt là chất keo để gắn kết cộng đồng làng xóm.

- Bài chòi mang giá trị đặc trưng về mặt nghệ thuật âm nhạc bình dân đó là các tiết tấu dân gian quen thuộc, dể hiểu dể tiếp thu.

- Các câu thai trong bài chòi mộc mạc, chân chất phù hợp với cuộc sống của người lao động tại các làng quê nhưng vẫn hàm chứa nội dung sâu xa mang đặc trưng của dòng văn học, thơ ca bình dân nhưng đây là tiền đề để sau này dòng văn học hiện đại ra đời.

 2. Những giá trị văn hóa trong bài chòi Quảng Trị

- Đây là trò chơi để giải trí, thỏa mãn tinh thần của người lao động trong dịp xuân về, bài chòi đem lại sự hồ hởi sảng khoái sau những tháng ngày lao động mệt nhọc bởi những sự lo toan trong cuộc sống đời thường. Bài chòi lại không gắn bó với các việc tế lễ mà đơn thuần chỉ là trò giải trí, đó là hội mà lại là hội xuân nên thu hút đông đảo người chơi.

- Hội bài chòi là hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, là phương tiện giao lưu tình cảm bền chặt, gắn bó cố kết cộng đồng bởi vì họ chính là người tổ chức, người chơi, người xem, lại là các nghệ nhân sáng tác các câu thai, là người nghệ sĩ tài ba trong việc ứng biến và hô các câu thai... Đây chính là những nhân tố trực tiếp thúc đẩy thu hút người chơi  đến với hội bài chòi dân gian.

- Hội bài chòi khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho mọi người, từ những cái đã có càng ngày các câu thai càng được bổ sung và có sức sống rất mãnh liệt nó tồn tại và trải dài theo thời gian mặc dầu mảnh đất Quảng Trị trải qua biết bao thăng trầm dâu bể của chiến tranh và ly loạn.

3. Nghệ thuật trong cách chơi và thể lệ chơi

Theo nghiên cứu bước đầu ở một số làng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị có 3 cách chơi bài chòi cơ bản và dựa vào đó để người ta dựng và bố trí các chòi chơi như sau:

-  Cách thứ nhất: Tại làng Ngô Xá Tây -Triệu Trung  (huyện Triệu Phong)

Dựng 11 chòi con (chòi quân) được bố trí theo hình chữ U, 1 chòi cái (chỉ huy giành cho ban tổ chức và ban nhạc cổ) nằm đối diện.

Ban tổ chức phân bộ bài thành 11 phần bất kỳ, mỗi phần 5 con gọi là tay bài, 01 con để người chạy bài/ người hô thai đi chợ, còn lại 4 con nhưng phải là 2 cặp do Ban tổ chức giữ lại (có thể là 2 cặp bài bất kỳ trong bộ bài tới). Khi ban tổ chức thông báo vào cuộc chơi thì người chạy bài mang các tay bài đến các chòi, mỗi chòi được quyền rút ngẫu nhiên 1 tay bài và để lại một con làm con đi chợ. Các chòi con mỗi lần đi hai con, con cuối cùng dùng để "chực tới". Khi chòi nào thắng cuộc thì dùng mõ để báo hiệu (mỗi lần đi thì đánh một hồi 3 tiếng, nếu thắng thì đánh hồi dài).

- Cách thứ hai: Tại làng Hà Thượng - Thị Trấn Gio Linh  (huyện Gio Linh)

 Dựng 10 chòi con, chia làm 2 phía 1 chòi ở chính giữa là chòi trung tâm hay còn gọi là chòi cái. Bộ bài chơi sơn 2 màu 30 quân xanh và 30 quân đỏ

Theo quy định của ban tổ chức, hội chơi được chia làm 2 phe (mỗi phe 5 chòi ở cùng một phía). Sau đó người chơi mua vé để lên chòi chơi, trên vé có đánh số chòi, người chơi mua trúng chòi nào thì lên chòi đó. Khi người chơi đã lên đủ trên các chòi thì hai người chạy bài/hô thai tiến hành phát bài cho 10 chòi quân, mỗi chòi được chọn ngẫu nhiên 3 con bài, 30 con bài còn lại dốc ngược chỉ chừa lại phần chân đặt trong ống tre ở chòi cái.

Sau khi các chòi đã chọn xong bài, người chạy bài/ hô bài thai bước đến ống tre đựng cờ ở chòi cái, xóc đi xóc lại rồi chậm rãi rút từng con bài. Mỗi lần rút bài người chạy bài/ hô bài thai  hô câu thai tên con bài. Chòi nào có đúng quân bài đó thì người chơi cầm mõ gõ lên ba tiếng cắc, cắc, cắc hoặc xướng to lên "ăn rồi" thì người chạy bài/ hô bài thai sẽ sai ngưòi phụ việc đến trao cho một cây cờ đuôi nheo nhỏ. Đến lúc chòi con nào ăn đủ 3 con (được 3 cờ) thì hô "tới" và gõ một hồi mõ kéo dài, lúc này âm thanh của các nhạc cụ vang lên báo hiệu có người thắng/tới. Thông thường cuộc chơi từ 8 đến 10 hiệp là hết một ván bài chòi, lưu lại một hiệp/ ván cho ban tổ chức dùng để chi phí và sau đó tiếp tục kẻ bước xuống người bước lên chòi chơi ván khác.

- Cách thứ ba: Tại làng Đơn Duệ -Vĩnh Hòa (huyện Vĩnh Linh) dựng 10 chòi và chia làm 2 phe

Ban tổ chức phân bộ bài thành 2 phần, mỗi phần 30 con gọi là quân xanh - quân đỏ tương ứng với hai dãy chòi hai bên. Mỗi bên có một người chạy bài. Khi ban tổ chức xáo bài xong thì người chạy bài của mỗi bên cầm phần bài của mình đến các chòi, mỗi chòi được quyền rút ngẫu nhiên 5 con bài, riêng chòi trung tâm (chòi cái) được phát 6 con bài (mỗi người chạy bài phát 3 con) đội nào phát bài chậm thì con cuối cùng của đội đó làm con đi chợ. Bốn con còn lại được giữ ở chòi Cái nhưng phải là 2 cặp bài bất kỳ. Các chòi con mỗi lần đi hai con, con cuối cùng dùng để "chực tới" (riêng 3 con bài tử, ầm và đỏ mỏ không được “chực”). Khi chòi nào thắng cuộc thì dùng mõ để báo hiệu.

          4. Nghệ thuật của người chạy bài/ hô thai trong hội bài chòi

Như chúng tôi đã đề cập ở phần trên, bài chòi là mội trong những hình thức nghệ thuật dân gian sinh động bởi bản thân nó đã có sự kết hợp khéo léo cả thơ ca, ca dao, tục ngữ với nhạc cổ truyền qua lối ứng tác, diễn xuất độc đáo và nhanh nhạy; tất cả đó được được thể hiện qua khả năng trình diễn, đối đáp và thách đố của người chạy bài/ người hô thai trong hội bài chòi. Họ chính là những nông dân mộc mạc chân chất trong cuộc sống lao động bổng hóa thành những diễn viên trong các hội bài chòi. Những nét mộc mạc chân chất mang đậm tính dân gian ấy đã tạo ra nét đẹp hồn nhiên hiệu quả thu hút hấp dẫn người đến với hội chơi. Có thể khẳng định người hô thai là linh hồn, là sức sống quyết định thành công trong hội bài chòi

Người chạy bài vừa là người hô thai để thách đố các bạn chơi trên tất cả các chòi; do vậy các câu hô thai luôn biến đổi không theo một bài bản nhất định để tránh sự nhàm chán nhưng hàm nghĩa phải sát đúng với con bài để người chơi đoán định. Người chạy bài phải là người nghệ sĩ tài hoa thông thuộc nhiều câu ca dao, tục ngữ cũng như các tích tuồng để thách đố các chòi chơi và phe chơi của quân mình khi chia làm 2 phe. Họ phải là người tài trí thông minh, nhanh nhạy ứng biến vạn trạng của người hô thai mà người Quảng Trị quen gọi là “hò mui miếng” để khen ngợi ví von họ. Trong tất cả 30 con bài của bộ bài tới cứ mỗi con bài thường được ứng với một hay nhiều câu thai. Mỗi câu thai được hô theo những làn điệu, tích tuồng khác nhau mà người ta dựa vào đó để sáng tác. Lời câu thai không bóng bẩy, cầu kỳ mà mang tính hồn nhiên, trong trẻo dễ nhớ. dễ ăn sâu và đi vào lòng người. 

Vừa là người nghệ sỹ, vừa là nhà thông thái nhưng chính họ lại là nghệ sỹ hài mua vui chi bà con cô bác có mặt trong hội chơi. Từ bộ mặt đến dáng điệu của người chạy bài/ hô thai có sự kết hợp nhuần nhuyễn để thể hiện sát đúng với nội dung con bài tuy vậy vẫn gây được tiếng cười cho khán giả, nhưng vẫn ở mức độ chừng mực, ý tứ để mọi người có mặt ngẫm lâu cười khoái. Tất cả hình thức bên ngoài của họ đều chỉ mang tính phụ họa gây cười tạo không khí vui vẽ cho người đến dự hội bài chòi đầu năm. Theo những người có mặt trong hội bài chòi thì niềm vui này là vận may, vận phúc đến với họ trong suốt cả năm mới.    

Mặc dầu không cầu kỳ như những diễn viên lên sân khấu với các trang phục lộng lẫy đẹp mắt; người chạy bài /hô thai thường sử dụng trang phục thường ngày của họ đó là bộ bà ba truyền thống của người Quảng Trị, để phân biệt với khán giả trong hội chơi có chăng họ chỉ điểm xuyến thêm một vài chổ như thắt nơ trên đầu hay buộc đai bên hông. Thế là họ đã trở thành một diễn viên nghiệp dư đang diễn cho người dự hội là hàng trăm khán giả. Các động tác biểu diễn của họ không có bàn tay của đạo diễn sân khấu, không có nghệ thuật hay kỷ thuật giàn dựng mà tất cả là sự ngẫu hứng nên hoàn toàn không bài bản hay quy cách nào. Thông thường mỗi cuộc chơi thường có hai đến 4 người thay đổi nhau để hô thai.

Ngôn ngữ các câu hô thai chân chất dung dị. lời thơ mộc mạc chân quê hợp tình, hợp lý. Nếu nói thì nói theo kiểu ngụ ngôn, thành ngữ hay dùng ngắn gọn, dễ nhớ. Nếu hề thì đi theo lối truyện tiếu lâm dân gian. Nếu thách đố thì rất tục và dân giả nhưng giải nghĩa thì thanh thoát đến lạ lùng. Ví dụ để thách đố con Đượng có các câu thai:

Đò em đưa đón bộ hành,

Ghe con một chiếc tứ anh trọn bề,

Trải qua mưa nắng dầm dề,

Quanh năm chèo chóng tứ bề sóng xô,

Tiếng ai văng vẵng gọi đò,

Mau mau nhổ nọc chèo qua đón người

hay: Em ơi răng mà xem lên thì sáng ràng sáng rạng,

Ngó lên đã thấy mặt trời.

Vì em sa giấc ngũ nên con bướm anh vô chơi lộng chừng.

Hoặc con Ngũ

Chợ đang đông răng em không ra giảo lượn hơn thua.

Để mần chi cho chợ tan quán tắt thì vò vọ với cua ghềnh em cũng quơ.

hay: Tham chi cờ bạc anh ơi,

Đêm đi ngày ngũ mọi người cười cho.

Con Gối:

Đêm nằm nghe vạc kêu sương,

Xuân về lòng nhớ người thương chung tình.

Nhưng có cách hô khác:

Ngó lên trên trời thì thấy tàu bay tợ dường như con én liệng

Ngó xuống dưới đất thì thấy tàu điện chạy liên miên

Ơi tình ơi nợ ơi duyên.

Có nơi mô kết vấn thề nguyền.

Để mần chi bữa ni chờ bữa mai đợi để lợ căn duyên bạn cười.

Với các dụng cụ trong đội nhạc cổ truyền thống như: trống, đàn nhị, sanh. kèn đã hổ trợ rất nhiều cho người hô thai và các động tác diễn xuất. Bà con xa gần đến hội đều ước muốn được nghe tiếng hô hay của người chạy bài với nhiều câu thai mới lạ hòa đồng với tiếng nhạc tiếng đàn truyền thống thế là đã thu hút được người chơi.

Có thể khẳng định với những đặc trưng cơ bản, những giá trị văn hóa truyền thống, nghệ thuật và thể lệ chơi khá phong phú và đa dạng và khác xa so với một số tỉnh ở miền Trung, cùng với sự tài hoa của người nông dân hóa thân làm nghệ sỹ đang diễn trên sân khấu quê nhà ... Tất cả thế là đủ để làm thỏa mãn mong ước của người chơi và dân chúng xa gần, đó chính là sức hút mạnh mẽ trong hội bài chòi Quảng Trị.

Xem thêm…

Xem thêm…

Xem thêm…

Xem thêm…

Tạo một tài liệu mới trong Word 2013 Chúng ta thực hiện tuần tự theo các bước sau: 1. Trên thanh menu chọn Tệp . Clicking the File tab 2. Chọn tiếp Mới và sau đó chọn Tài Liệu Trống. Và một tập tin mới sẽ xuất hiện trên màng hình sẳn sàng ở chế độ soạn thảo. 3. Nếu muốn tạo một tập tin mới theo mẫu có sẵn thì chúng ta chọn Tệp trên thanh menu, tiếp đến chọn Mới, trong khung liệt kê các mẫu vừa hiện ra chúng ta click chuột trái vào mẫu nào cần chọn, sau đó một mẫu soạn thảo tài liệu cần chọn mới xuất hiện và sẳn sàng ở chế độ soạn thảo. Lưu tài liệu dưới dạng mẫu: Mẫu chỉ đơn giản là điểm khởi đầu. Mẫu trong Word (hoặc bất kỳ chương trình Office nào khác) là phần nội dung bạn tạo một lần và có thể sử dụng lại nhiều lần. Để tạo mẫu, bạn có thể bắt đầu với tài liệu được tạo sẵn, tài liệu được tải về hoặc tài liệu hoàn toàn mới mà bạn quyết định tùy chỉnh theo bất kỳ cách nào. 1. Để lưu tài liệu dưới dạng mẫu, hãy bấm Tệp > Lưu Như. 2. Bấm đúp vào Máy tính. 3. Nhập tên cho mẫu của bạn vào hộp Tên Tệp. 4. Với mẫu cơ bản, bấm Mẫu trong Word trong danh sách Lưu dưới dạng. Nếu tài liệu của bạn chứa macro, bấm Mẫu cho phép Macro Hoạt động trong Word. Word sẽ tự động đi tới thư mục Mẫu Office Tùy chỉnh. 5. Bấm Lưu. MẸO: Để thay đổi nơi Word tự động lưu mẫu của bạn, hãy bấm Tệp > Tùy chọn > Lưu và nhập thư mục và đường dẫn bạn muốn dùng trong hộp Vị trí mẫu cá nhân mặc định. Word sẽ lưu bất kỳ mẫu mới nào trong thư mục đó và khi bạn bấm Tệp > Mới > Cá nhân, Word sẽ chỉ cho bạn mẫu trong thư mục đó. Sửa mẫu: Để cập nhật mẫu, hãy mở tệp, thực hiện những sửa đổi mà bạn muốn và sau đó lưu mẫu. 1. Bấm Tệp > Mở. 2. Bấm đúp vào Máy tính. 3. Duyệt tới thư mục Mẫu Office Tùy chỉnh trong Tài liệu của Tôi. 4. Bấm mẫu của bạn và bấm Mở. 5. Thực hiện thay đổi bạn muốn, rồi lưu và đóng mẫu. Sử dụng mẫu của bạn để tạo tài liệu mới: Để tạo một tài liệu mới dựa trên mẫu của bạn, bấm Tệp > Mới > Cá nhân rồi bấm vào mẫu của bạn. Dùng mẫu của bạn từ các phiên bản Word cũ hơn: Nếu bạn tạo mẫu trong phiên bản Word cũ hơn, bạn vẫn có thể dùng chúng trong Word 2013. Bước đầu tiên là di chuyển chúng vào thư mục Mẫu Office Tùy chỉnh nơi Word có thể tìm chúng. Để di chuyển mẫu nhanh chóng,hãy dùng công cụ Sửa lỗi. Trích từ nguồn: http://office.microsoft.com/vi-vn/word-help/HA102840176.aspx

Xem thêm…

Thêm chú thích

Microsoft Word 2013 là chương trình xử lý văn bản được thiết kế để giúp bạn tạo ra những tài liệu có chất lượng chuyên nghiệp. Word giúp bạn tổ chức và viết tài liệu của mình một cách hiệu quả hơn.

Bước đầu tiên để tạo tài liệu trong Word 2013 là chọn xem bạn muốn bắt đầu với tài liệu trống hay dùng mẫu để phần việc này nhẹ nhàng hơn. Từ đó trở đi, các bước cơ bản trong quá trình tạo và chia sẻ tài liệu là giống nhau. Các công cụ chỉnh sửa và biên tập sẽ giúp bạn làm việc với những người khác để có được một tài liệu hoàn hảo.

 Mẹo:    Để tham gia khóa đào tạo giúp bạn tạo tài liệu đầu tiên của bạn, hãy xem Tạo tài liệu Word 2013 đầu tiên. Để tìm hiểu về tính năng mới trong Word 2013, hãy xem phần Có gì mới trong Word 2013.

Chọn một mẫu

Thường thì sẽ dễ dàng hơn để tạo tài liệu mới bằng mẫu thay vì bắt đầu từ một trang trắng. Các mẫu trong Word có sẵn để sử dụng với các chủ đề và kiểu. Tất cả những gì bạn cần làm là thêm phần nội dung.

Mỗi lần khởi động Word 2013, bạn có thể chọn mẫu từ bộ sưu tập, bấm vào thể loại để xem mẫu có trong bộ sưu tập hoặc tìm kiếm thêm mẫu trực tuyến. (Nếu bạn không muốn dùng mẫu, chỉ cần bấm Tài liệu trống.)

  

Để xem kỹ hơn một mẫu bất kỳ, chỉ cần bấm vào mẫu đó để mở mẫu ở dạng xem trước lớn hơn.

Mở tài liệu

Mỗi lần bạn khởi động Word, bạn sẽ nhìn thấy một danh sách các tài liệu được sử dụng thường xuyên nhất ở cột bên trái. Nếu tài liệu mà bạn cần tìm không có ở đó, hãy bấm Mở Tài liệu Khác.

Nếu bạn đã ở trong Word, hãy bấm Tệp > Mở rồi duyệt tới vị trí của tệp.

Khi bạn mở một tài liệu được tạo trong các phiên bản Word cũ hơn, bạn sẽ thấy Phương thích Tương thích trên thanh tiêu đề của cửa sổ tài liệu. Bạn có thể làm việc trong chế độ tương thích hoặc bạn có thể nâng cấp tài liệu để dùng các tính năng mới hoặc nâng cao trong Word 2013. Để tìm hiểu thêm, hãy xem Dùng Word 2013 để mở tài liệu được tạo trong các phiên bản Word cũ hơn.

Lưu tài liệu

Để lưu tài liệu lần đầu tiên, hãy làm như sau:

1.     Bấm tab Tệp.

2.     Bấm Lưu Như.

3.     Duyệt tới vị trí mà bạn muốn lưu tài liệu.

 Ghi chú    Để lưu tài liệu trên máy tính của bạn, hãy chọn một thư mục dưới Máy tính hoặc bấm Duyệt. Để lưu tài liệu của bạn trực tuyến, hãy chọn một vị trí dưới Chỗ hoặc Thêm Vị trí. Khi tệp của bạn được lưu trực tuyến, bạn có thể chia sẻ, gửi phản hồi và cộng tác cùng nhau trên các tài liệu này theo thời gian thực.

4.     Bấm Lưu.

 Ghi chú   Word tự động lưu các tệp theo định dạng tệp .docx. Để lưu tài liệu theo một định dạng không phải .docx, hãy bấm vào danh sách Lưu dưới dạng, sau đó chọn định dạng mà bạn muốn.

Để lưu tài liệu khi bạn vẫn tiếp tục làm việc trên tài liệu đó, hãy bấm Lưu trong Thanh công cụ Truy nhập Nhanh.

Đọc tài liệu

Mở tài liệu trong Chế độ Đọc để ẩn phần lớn các nút và công cụ để bạn có thể tập trung vào việc đọc tài liệu mà không bị phân tán.

1.     Mở tài liệu mà bạn muốn đọc.

 Ghi chú    Một số tài liệu tự động mở ra trong Chế độ Đọc, chẳng hạn như tài liệu được bảo vệ hoặc phần đính kèm.

2.     Bấm Xem > Chế độ Đọc.

3.     Để chuyển từ trang này sang trang khác trong một tài liệu, hãy thực hiện một trong những thao tác sau:

   Bấm vào các mũi tên ở bên trái và bên phải của các trang.

   Nhấn page down và page up hoặc phím spacebar và backspace trên bàn phím. Bạn cũng có thể sử dụng các phím mũi tên hoặc nút cuộn ở trên chuột.

   Nếu bạn sử dụng thiết bị cảm ứng, hãy dùng ngón tay vuốt sang trái hoặc phải.

 Mẹo:    Bấm Dạng xem> Sửa Tài liệu để sửa lại tài liệu.

Theo dõi thay đổi

Khi bạn làm việc trên một tài liệu với những người khác hoặc tự sửa tài liệu, hãy bật Theo dõi Thay đổi để theo dõi mọi thay đổi. Word sẽ đánh dấu tất cả các từ thêm vào, xóa đi, đổi vị trí và những thay đổi liên quan đến định dạng.

1.     Mở tài liệu cần xem xét.

2.     Bấm Xem xét rồi trên nút Theo dõi Thay đổi, chọn Theo dõi Thay đổi.

Hãy đọc phần Theo dõi thay đổi hoặc Loại bỏ theo dõi thay đổi và chú thích để tìm hiểu thêm.

In tài liệu

Bạn có thể xem được hình thức của tài liệu khi in ra, đặt các tùy chọn in và in tệp, tất cả ngay tại một chỗ.

1.     Bấm tab Tệp rồi bấm In.

2.     Thực hiện các thao tác sau:

   Bên dưới In, trong hộp Bản sao, hãy nhập số bản in mà bạn muốn.

   Bên dưới Máy in, hãy chọn máy in mà bạn muốn.

   Bên dưới Thiết đặt, thiết đặt in mặc định cho máy in bạn dùng được chọn cho bạn. Nếu bạn muốn thay đổi thiết đặt này, chỉ cần bấm vào thiết đặt mà bạn muốn thay đổi rồi chọn một thiết đặt mới.

3.     Khi bạn thấy hài lòng với thiết đặt này, hãy bấm In.

Để biết chi tiết, hãy xem In và xem trước tài liệu.

Đi xa hơn những điều cơ bản

Hãy đi xa hơn những điều cơ bản với tài liệu của bạn bằng cách tạo mục lục, lưu tài liệu thành mẫu, hoặc in nhiều bản của tài liệu.

Trích từ nguồn: http://office.microsoft.com/vi-vn/word-help/HA102840176.aspx

Xem thêm…

Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình lại mất nhiều thời gian của cuộc đời mình ở các sân bay đến thế. Tôi vừa thích lại vừa ghét việc đó !?!!Tôi thích được ngắm nhiều người. Nhưng đó cũng là lý do tôi ghét: phải nhìn mọi người " chào " và " tạm biệt ". Nó làm tôi xúc đông đến phát mệt. Cho nên, mỗi khi gặp 1 thử thách trong cuộc sống, tôi vẫn thường ra sân bay thành phố nhìn mọi người "tạm biệt ". Để tôi thấy rằng mình vẫn hạnh phúc khi không phải nói lời chia tay với những người thân yêu của mình. Nhìn mọi người cố níu kéo nhau, khóc... tôi cảm thấy mình còn rất nhiều điều quý giá khác. Những gia đình, những người yêu nhau cuối cùng cũng phải xa cách, nhìn họ sải rộng cánh tay để nắm tay nhau, cho đến khi chỉ còn 2 đầu ngón tay của 2 người chạm vào nhau... đó là những hình ảnh mãi mãi nằm trong tâm trí tôi. Và tôi cũng học được nhiều điều từ những giây phút "tạm biệt " đấy. Có 1 lần, tôi nghe loáng thoáng tiếng 2 cha con đang bên nhau trong những phút giây cuối cùng. Họ ôm nhau và người cha nói: " Ba yêu con, ba chúc con đủ ".Rồi cô gái đáp lại: " Con cũng yêu ba rất nhiều và chúc ba đủ " Và cô gái quay đi, tôi thấy người cha cứ đứng nhìn theo, thấy ông ấy muốn và cần khóc. Tôi lại gần, nhưng lại không muốn xen vào giây phút riêng tư của ông ấy nên không nói gì. Bỗng ông quay lại chào tôi và: - Đã bao giờ anh nói lời tạm biệt với 1 người, và biết rằng mãi mãi không gặp nữa ? +Xin ông cho tôi hỏi, có phải ông vừa vĩnh biệt với con gái ông ? Tại sao vây ? -Tôi già rồi, mà con tôi sống cách tôi đến nửa vòng trái đất -Người cha nói -Thực tế, tôi biết lần sau con tôi quay về đây nhưng lúc đó có thể tôi đã mất. +Khi tạm biệt con gái ông, tôi nghe ông nói: " Ba chúc con đủ ". Tôi có thể biết điều đó có ý nghĩa gì không ? Người cha già mỉm cười: Đó là lời chúc gia truyền của gia đình tôi, đã qua nhiều thế hệ rồi - Nói đoạn ông dừng lại, ngước nhìn lên cao như thể cố nhớ lại từng chi tiết, và ông cười tươi hơn - Khi tôi nói: " Ba chúc con đủ ", tôi muốn chúc con gái tôi có cuộc sống đủ những điều tốt đẹp và duy trì được nó. Rồi ông lẩm nhẩm đọc: " Ba chúc con đủ ánh sáng mặt trời để giữ cho tâm hồn con trong sáng. Ba chúc con đủ hạnh phúc để giữ cho tinh thần con luôn sống. Ba chúc con đủ những nỗi đau để biết yêu quý cả những niềm vui nhỏ nhất. Ba chúc con đủ những gì con muốn để con hài lòng. Ba chúc con đủ mất mát để con yêu quý những gì con có. Và ba chúc con đủ lời chào để có thể vược qua được lời "tạm biệt " cuối cùng. Ông khóc và quay lưng bưóc đi. Tôi nói với theo " Thưa ông, tôi chúc ông đủ " Và các bạn, khi các bạn đã đọc xong mẩu chuyện này, tôi cũng chúc các bạn như vậy. Chúc chúng ta đủ. "May you have enough happiness to make you sweet; enough trails to make you strong; enough sorrow to keep you human; enough hope to make you happy and enough money to buy things you want. May you have more than enough of nice things to share with others! I wish that you have enough!"

Xem thêm…

Xem thêm…

Xem thêm…

Xem thêm…

Tác giả: Lê Văn Khuê

Xem thêm…